Vurige blussers

Als in Letland branden dreigen uitgestrekte bosgebieden te verwoesten en een van de belangrijkste economische sectoren van het land, de houtindustrie, in gevaar te brengen, staan de Unimog U 4023 en Unimog U 4000 paraat.

Hout en houtproducten zijn het belangrijkste exportgoed van Letland. Niet verwonderlijk, want ongeveer de helft van de totale oppervlakte van het land is met bos bedekt. Zo behoort de houtindustrie traditioneel tot de sterkste bedrijfstakken van het land en zorgt ze voor werkgelegenheid. Grootschalige bosbranden vormen daarmee niet alleen een gevaar voor de natuur, maar ook voor de industrie. Bijzonder zorgwekkend: zoals overal in Europa was de zomer van 2019 in Letland nog droger en heter dan het al brandrijke voorgaande jaar 2018.

Toch treedt Letland de vlammen goed gewapend tegemoet: in totaal 27 Unimog – 16 zeer terreinvaardige Unimog U 4000 en elf Unimog U 4023 – behoren tot de vloot van het Ministerie van Landbouw en Bosbouw in Riga. Zij vormen het ruggengraat van de nationale bestrijding van bosbranden.

Bij een alarmering rijdt in de regel eerst slechts één Unimog met een bemanning van drie personen naar het incident. Ter plaatse wordt het team vervolgens extra ondersteund door de verantwoordelijke boswachter. En vaak is dat al voldoende: in 70% van alle gevallen kunnen de brandweerlieden met één voertuig het vuur volledig blussen. Zijn de branden toch groter, dan worden extra Unimog opgeroepen. Om de schade bij een brand beter te kunnen inschatten, worden regelmatig drones ingezet. Ze vliegen over het terrein en helpen met warmtebeeldcamera's snel smeulhaarden en vlamhaarden op te sporen.

Vooral in bosrijk terrein komt de Unimog goed tot zijn recht: grotere tankblusvoertuigen hebben in dicht bos vaak geen kans. De lichtere, wendbare Unimog zijn hier in het voordeel. En raakt het water op, dan vullen de bemanningen van de Unimog hun tanks bij de dichtstbijzijnde rivier of het dichtstbijzijnde meer bij, zodat er snel weer geroepen kan worden: "Water op!"

Als plaatsvervangend hoofd van de Staatelijke Bosdienst weet Zigmunds Jaunkikis welke uitdagingen er zijn bij inzetten in bosgebieden. En hij legt in het interview uit waarom de zeer terreinvaardige Unimog zich uitstekend leent als brandbestrijder, en waarom hij zich een toekomst zonder de Unimog niet kan voorstellen.
 

Hoe was de zomer van 2019?
De zomer van 2019 was veel droger dan het voorgaande jaar 2018. Alleen al tot 6 september 2019 werden in Letland al 999 bosbranden geregistreerd. In heel 2018 hadden we slechts 927 branden. De verbrande oppervlakte was echter in 2019 kleiner dan het voorgaande jaar.

U heeft in Letland zeer bijzondere voertuigen voor de bestrijding van bosbranden. Hoe is die specificatie tot stand gekomen?
We hechten veel waarde aan de hoogste terreinvaardigheid van de voertuigen, omdat we veel moerassig en zanderig terrein hebben. Er zijn niet overal boswegen en we moeten vaak ook door moeilijk begaanbaar terrein rijden. Onze Unimog zijn allemaal uitgerust met brede banden met een agrarisch profiel. Daarnaast hebben alle voertuigen een bandenspanningsregelsysteem en beschikken zij bovendien over een doorwaadvermogen van 1,20 m. Omdat we alleen lichte voertuigen kunnen inzetten, is de 10-tonklasse ideaal voor ons.

Over welke opbouwen beschikken uw Unimog?
De Litouwse opbouwfabrikant Iskada heeft naast de 2500 l-watertank een pomp van het bedrijf Ziegler voor hoge en lage druk ingebouwd. Daarnaast zijn er nog twee slangenhaspels, een kettingzaag, schop en brandknuppels, aanzuigslangen en een aanzuigkorf. De opbouw is zeer vlak uitgevoerd om een laag zwaartepunt van het volledige voertuig te waarborgen.

Hoe bent u georganiseerd om bij een alarm snel te kunnen reageren?
Letland heeft tien bosbeheerinstanties. Elk daarvan heeft één of twee brandweerdepots. In de regio Riga zijn er bovendien nog vijf extra depots, zodat we in totaal over meer dan 26 depots beschikken. De afstand naar een brand kan daardoor kort gehouden worden en bedraagt maximaal 30 km. De boswachters zijn ook in de alarmketens opgenomen. Als een brand niet geblust kan worden, worden bovendien altijd de naburige brandweerkorpsen gealarmeerd.

Onder welke autoriteit valt het bosbestand in Letland?
Letland heeft 33.500 km² bos, dat is ongeveer 54% van de totale oppervlakte van het land. Het grootste deel van het bos behoort tot de staat. Daarnaast heeft ook de stad Riga een eigen aandeel bos en er zijn natuurlijk ook particuliere bossen.

Hoe plant u uw toekomst met de Unimog?
Wij gaan ervan uit dat het aantal bosbranden ook in de komende jaren zal toenemen. Momenteel zijn 27 Unimog in gebruik. Wij hebben voor onszelf vastgesteld dat we binnenkort in totaal 35 Unimog inzetbaar willen hebben. Daardoor is gegarandeerd dat wij snel kunnen reageren en ook grote branden betrouwbaar onder controle kunnen krijgen.